Pernilla
Januari 1925 - Eva
Wat is dit voor vreselijk gekrijs? Eerst dat gesteun en gekreun, en nu dan dit. Echt, dit gaat je door merg en been. Ik snap best dat het niet leuk is dat Meneer ervandoor is gegaan, maar dan hoeft ze toch niet zó te schreeuwen?
Ik mis Roanna en Welmoet ook. Die wonen nu aan de Rapenburgerstraat. Er is niemand meer die met mij speelt. Ah gelukkig, het is stil. Natuurlijk hoor ik liever opus 35 in D majeur van Tsjaikovski, of Tzigane van Ravel, maar alles is beter dan dat gekrijs van daarnet.
Wat wordt dáár nu in de vioolkist gelegd? Een wit bundeltje met een neusje en een mondje. Wat een raar gezicht. O nee, hè? Dat bundeltje krijst dus zo. Mevrouw wilt u dat alstublieft weghalen daar? Dit kan echt niet hoor, daar is die kist niet voor gemaakt. Ah, de schuif moest eerst voorzien worden van lakens. Gelukkig, ze blijft dus niet in de kist. Als ze weer gaat schreeuwen kunt u beter de schuif dichtdoen.
Waarom huilt Mevrouw toch zo? Meneer is al een tijdje weg, Roanna en Welmoet ook. Mevrouw lag de laatste weken meer in bed dan dat ze vrolijk zingend door het huis ging. Vroeger wilde Mevrouw nog wel eens met me spelen, dat is alweer lang geleden. Tante Anna kwam inwonen, zij wilde mij eerst het huis uitdoen, maar dat mocht gelukkig niet van Mevrouw. ‘Het is al erg genoeg dat Welmoet en Roanna niet hier zijn nu, Eva blijft’. En daar was ik het natuurlijk volkomen mee eens.
Af en toe haalt tante Anna het bundeltje uit de la en geeft het dan aan Mevrouw. Ze noemt het hoopje Pernilla. Mevrouw stopt dan héél even met snikken, maar als Pernilla uitgepeld wordt, begint ze weer keihard te huilen. En dan komt er me toch een stank uit dat pakketje. Als het niet zo hard zou schreeuwen, zou ik denken dat het ligt te rotten. Zou Mevrouw dat gekrijs ook zo vreselijk vinden? Als de lange lappen weer om dat pakketje heen gedraaid worden, is het weer een tijdje stil. Eindelijk rust.
Het is nog steeds wennen aan het huis zonder Welmoet, Roanna en Meneer. Dat Pernilla en tante Anna erbij gekomen zijn bevalt me eigenlijk maar niets. Tante Anna geeft me af en toe een harde klap, alsof ik dat prettig vind. Ik zeg er maar niets van. Ik hoop dat Mevrouw weer snel vrolijk wordt.
Januari 1931 - Pernilla
Wat een start. Eerst word ik in een schuif gegooid en als ik daar uit kan klimmen krijg ik iets dat ze een bed noemen. In het begin was het wel lekker rustig in huis. Moeder en tante Anna zorgden ervoor dat ik op tijd eten kreeg en schone kleren. Waarom Moeder af en toe zo huilt, weet ik niet. Het gebeurt steeds als ik iets wil vastpakken. Ik zie natuurlijk ook wel dat ik maar aan één hand vingers heb, maar daar kan ik toch niks aan doen?
Vorige week zijn Welmoet en Roanna erbij gekomen. Wat een verwaande nesten zijn dat eigenlijk. Ze willen niet eens even met me spelen. Moeder zei dat ze m’n zussen zijn. Waar waren ze al die tijd dan? Bij de buren wonen ze allemaal in hetzelfde huis. Daar is ook een Vader. Waarom heb ik eigenlijk geen Vader?
Welmoet riep meteen ‘Eva’ toen ze binnenkwam. Ik had nog geen Eva in ons huis ontmoet. Ze pakte die lelijke viool op die al die tijd bij de piano had gelegen. Ze omhelsde haar, echt waar! Mij niet, wel die viool. Toen pakte ze die stok met haren en smeerde daar een stinkend goedje op. Maar dan… dat leek wel een wonder! Ze ging met die haren over de viool en er kwam meteen een hele mooie lange toon uit, en nog een en nog een. En Moeder begon te zingen. Héél soms had ik Moeder wel horen zingen, maar nog nooit zo mooi als toen Welmoet die viool bespeelde. Roanna liep naar de piano en begon ook te spelen. Dat klonk eigenlijk best goed samen. Dus liep ik ook naar de piano, ik wilde ook wel meedoen. Maar dat mocht niet. ‘Nee Pernilla, je hebt twee handen nodig om piano te spelen’. En dan op zo’n schamper toontje. Stom wicht.
Volgende week ga ik naar school. Ik ben benieuwd wat ik daar ga leren. Misschien hoe je viool speelt? Of kun je dat gewoon? Als ik nou heel goed oplet, kan ik het proberen als Welmoet er niet is. Wanneer gaan die twee eigenlijk weer weg?
Moeder heeft me leren lezen en schrijven. Daarvoor hoef ik dus niet naar school. Zouden we allemaal naar dezelfde school gaan? Dat vind ik denk ik niet leuk.
‘Moeder, waar waren Roanna en Welmoet toen ik klein was?’ Moeder brengt mij naar bed, nu durf ik dat wel te vragen.
‘Zij hebben enkele jaren ergens anders gewoond, dat vond jullie vader beter voor hen, maar nu zijn ze weer thuis en zijn we gezellig allemaal bij elkaar. Vind je het leuk dat je nu ook zusjes hebt?’
‘Dat weet ik nog niet’.
Hoe kan ik dat nou al weten? Roanna is niet echt aardig tegen mij. Welmoet gaf me haar pop. Als ik die bij het middel vastpak, kan ze echt lopen. Dat vond ik wel lief van Welmoet. Maar we zijn toch helemaal niet allemaal bij elkaar? Ik heb nog steeds geen vader. Hoe moet dat als ik straks naar school ga? Kun je wel naar school zonder vader?
‘Moeder, waar is Vader dan?’
‘Kind, wat een vragen stel je toch. Vader en Moeder vonden het beter als Vader ergens anders ging wonen, dan was er ook geen ruzie meer in huis, dat was net voordat jij geboren werd. En nu ga je echt slapen.’
Alsof ik kan slapen met al die vragen in m’n hoofd.
Juli 1931 - Pernilla
School, wat stom. Alles wat Moeder me geleerd had moest ik maar weer vergeten. Ze begonnen met losse letters. Aap-noot-Mies. Alsof je daarvan leert lezen. Thuis lees ik al echte boeken. Als ik een woord niet ken, vraag ik het aan Moeder. Of aan tante Anna maar die weet eigenlijk niet zoveel. Soms legt Welmoet me wel uit wat iets betekent. Daarvoor hoef ik toch niet naar school? Ik leer er ook geen piano of viool spelen. Aan het einde van de dag mag je met poppen spelen, dat kan ik thuis ook.
Nou vooruit, we leren ook iets dat ze rekenen noemen. Maar net als die losse letters, gaat dit ook per cijfer. 1 + 1 = 2, dat snapt een baby nog wel. Ik wil leren hoeveel ik moet teruggeven als de buurvrouw een halve kilo wortels en een paar uien komt kopen en dan een briefje van 2 gulden vijftig op de toonbank legt. Nu mag ik alleen maar helpen om de groenten te pakken. Roanna en Welmoet kunnen wel al teruggeven. Die hebben nooit zin om in de winkel te staan. Kon ik dat maar leren. Ik wil wel iedere dag in de winkel helpen.
Nu hoeven we niet naar school. Roanna en Welmoet zijn een weekje naar Vader geweest. Zij wel. Ik snap niet waarom ik niet mee mocht. Welmoet heeft gezegd dat ze me deze vakantie leert vioolspelen. Roanna kijkt nog steeds zo nuffig als ze mij ziet. Stom kind. Ik vind haar geen lieve zus.
Op de eerste verdieping is nog een deur, eentje die eigenlijk nooit opengaat. Daar moest ik natuurlijk het mijne van weten. Je gaat eerst een trap op. Dan hangt er een groot gordijn. Dat kun je opentrekken en dan zie je een bed. Ook liggen er boeken, en kleren. Dus dit noemen ze nou de zolder. Er is geen keuken, maar er staan wel vuile bordjes en kopjes. Verder is er geen mens. Wie zou zich hier verstoppen? Straks even aan Moeder vragen.
Wat doet die viool hier nou? Zou Welmoet hier stiekem wonen? Maar die heeft toch haar eigen kamer beneden? Ik heb haar al een tijdje niet meer horen spelen. Ze hoepelt liever buiten. Stomme sport, zo’n hoepel doet gewoon pijn aan je botten. Ik hoef het niet te leren, daar heb je twee handen voor nodig. Moeder wil dat ik ook piano leer spelen. Weet ze dan niet dat ik dat helemaal niet prettig vind? Dan moet ik proberen om mijn duim en mijn pink zover mogelijk uit elkaar te trekken, dat doet me toch pijn, joh! Bij de viool kan ik de strijkstok gewoon met een lintje vastzetten aan m’n pols, en dan houd ik hem tegen met m’n duim. Dat voel ik niet zo. Waarom zou ik maar één hand hebben? Eigenlijk is dat niet waar, ik heb er twee, maar die tweede heeft niet alle vingers. Ik heb het wel eens gevraagd aan moeder maar dan begint ze een beetje te huilen en meteen over iets anders te praten. Ik vraag het maar niet meer. Ik ga Welmoet in de gaten houden.
Juli 1931 - Eva
Oei, er komt iemand de trap op, en dat overdag. Waarom heeft Mevrouw me dan ook niet mee naar beneden genomen gisteren? Waarom heeft ze me eigenlijk mee naar boven genomen? Hier lig ik maar een beetje te verstoffen. Welmoet speelt bijna nooit meer met me. Ze leert Pernilla met mij te spelen. Ik weet dat ik geduld moet hebben. Dat heeft Pernilla duidelijk niet.
Huh? Wat doet Pernilla hier nou? Zou ze echt met mij komen spelen? O wacht, ze heeft de boeken gevonden. Nu gaat ze vast lezen. Dan hoop ik maar dat ze mij niet ontdekt. Ha, ze heeft Mevrouw Warren’s bedrijf gevonden. Dat vind ik een mooi boek. Mevrouw leest het samen met Douwe als hij hierboven is. Wat mij betreft mag dat iedere avond zijn. Wat een heerlijk onconventioneel boek. Onconventioneel, mooi woord ook. Precies zoals Mevrouw en Douwe ook zijn. Eigenlijk vind ik dat wel grappig. Mevrouw en Douwe verslapen zich wel eens, met het boek naast hen. Dan klopt tante Anna drie keer op de deur en dan schrikken ze keihard. Aan het eind van deze week gaat tante Anna weg. Ze heeft er genoeg van, zei ze. Waarvan weet ik niet. Maar wie moet er dan op de deur kloppen?
Mevrouw probeert altijd precies bij zonsopgang naar beneden te gaan. Alsof dat niet opvalt. Roanna maakt wel eens opmerkingen. Ze zegt nooit Douwe, altijd ‘die vent’. Niet echt leuk, vind ik. Douwe is echt een geschikte man. Ik vind hem nog leuker dan Meneer destijds. Ik weet dat hij heel mooi viool kan spelen. Maar dat doet hij nooit hierboven. Soms komt hij door de voordeur binnen en dan drinkt hij thee in de voorkamer. Dan mogen Welmoet, Roanna en Pernilla ook in de kamer komen. En dan speelt hij bijvoorbeeld het Vioolconcert van Sibelius. Alleen hij kan die klanken zo mooi laten vloeien. Na de thee gaat hij weer weg. Maar ’s avonds is hij ineens weer op zolder. En daar mogen de kinderen niet komen.
Wanneer zouden ze eens stoppen met dit spelletje? We weten allemaal dat Mevrouw en Douwe samen zijn. Misschien Pernilla niet, dat is ook nog maar een kind. Wel een verwend kind. Jeetje, als die haar zin niet krijgt? Berg je dan maar! Ze kan best gemeen uit de hoek komen. Als ze alleen is, is ze nog het best om mee te leven. Dan heeft ze niemand om naar tegen te doen.
Au! Ik neem m’n woorden terug. Dat kreng heeft me zonet een schop gegeven. Ah, ik hoor Mevrouw de trap opkomen. Dan zal het wel snel gedaan zijn met het getreiter van dat kind. Mevrouw schrikt zich ’n hoedje als ze Pernilla hierboven aantreft. Precies wat ik dacht, ze moet naar beneden. Gelukkig maar. Nu wil ik zelf nog wel hierboven blijven. Even bijkomen.
wordt vervolgd 😉
Je las zojuist het begin van de eerste versie van Pernilla. Ik ben heel benieuwd naar jouw reactie.
Om ‘rommel’ tegen te gaan, lees ik alle reacties voordat ze op de website verschijnen. Niks engs, ik wil gewoon graag nette reacties 😊